Ìṣètò Ìjọba Tinubu Ti Mú Agbára Nàìjíríà Láti Ná Owó Lórí Ìdàgbàsókè Pọ̀ Sí I — Minisita
Minisita fún Ìsọfúnni àti Ìtọ́nisọ́nà Orílẹ̀-Èdè, Mohammed Idris Malagi, ti sọ pé àwọn ìṣètò àti ìgbésẹ̀ ìṣàtúnṣe ọrọ̀ ajé tí ìjọba Ààrẹ Bola Ahmed Tinubu ti ṣe ti mú agbára ìjọba àpapọ̀ àti àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ pọ̀ sí i láti rí owó fún àwọn iṣẹ́ ìdàgbàsókè.
Idris sọ èyí ní Jalingo, Ìpínlẹ̀ Taraba, níbi tó ti bá àwọn aṣáájú ìjọba àti àwọn òṣìṣẹ́ ilé iṣẹ́ ìròyìn sọ̀rọ̀ nípa àwọn ìlànà àti ètò ìjọba àpapọ̀. Ó ní àwọn ìṣàtúnṣe náà ti dá ààyè sílẹ̀ fún àwọn ìpele ìjọba oríṣìíríṣìí láti fi owó púpọ̀ sí àwọn apá pàtàkì bíi amáyédẹrùn, ẹ̀kọ́ àti àwọn iṣẹ́ ìdàgbàsókè míì.
Minisita náà dáàbò bo ìpinnu ìjọba láti yọ ìrànlọ́wọ́ owó epo petirolu kúrò, ó sì sọ pé ìpinnu náà ti jẹ́ kí ìjọba lè lo apá kan nínú owó tí wọ́n ti ń ná lórí ìrànlọ́wọ́ epo tẹ́lẹ̀ fún àwọn ètò ìdàgbàsókè.
Gẹ́gẹ́ bí Idris ṣe sọ, ìjọba kò yẹ kí a máa ṣe ìdájọ́ àwọn ìṣàtúnṣe wọ̀nyí lórí ìṣòro tó ṣẹlẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ nìkan. Ó ní ó yẹ kí àwọn ènìyàn tún wo bí àwọn ìgbésẹ̀ náà ṣe ń ṣí àǹfààní tuntun sílẹ̀ fún ìjọba láti rí owó, láti mú ìṣàkóso owó ìjọba dára sí i àti láti ná lórí àwọn iṣẹ́ tó lè mú ìdàgbàsókè bá orílẹ̀-èdè.
Àwọn ìṣètò ọrọ̀ ajé ti ìjọba Tinubu ṣe láti ọdún 2023, pẹ̀lú yiyọ ìrànlọ́wọ́ epo àti àwọn ìyípadà nínú ètò owó ilẹ̀ òkèèrè, ti jẹ́ ọ̀kan lára àwọn kókó tó ti fa ìjíròrò púpọ̀ ní Nàìjíríà. Àwọn alátìlẹ́yìn ìjọba sọ pé àwọn ìgbésẹ̀ náà ti mú ìṣàkóso owó ìjọba lágbára sí i, nígbà tí ọ̀pọ̀ àwọn aráàlú sì ti ń sọ nípa bí iye owó ìgbésí ayé ṣe pọ̀ sí i.
Ìjọba àpapọ̀ ti tún sọ pé ìṣàtúnṣe ọrọ̀ ajé àti ìmú owó-wíwọlé ìjọba pọ̀ sí i jẹ́ apá pàtàkì nínú ètò Renewed Hope Agenda. Gẹ́gẹ́ bí ìjọba ṣe sọ, èrò wọn ni láti mú kí àwọn ìpele ìjọba lè ní agbára owó tó pọ̀ sí i láti ṣe àwọn iṣẹ́ amáyédẹrùn, láti dáàbò bo àwọn aráàlú àti láti fi owó sí àwọn apá pàtàkì tó lè mú ìdàgbàsókè ọrọ̀ ajé wá.
Nínú ìṣúná ọdún 2026, ìjọba Ààrẹ Tinubu fọwọ́ sí ìnáwó tó tó ₦68.32 trillion, tí ₦32.2 trillion nínú rẹ̀ jẹ́ fún owó ìdàgbàsókè àti àwọn iṣẹ́ amáyédẹrùn. Ìjọba sọ pé èyí fi hàn pé wọ́n fẹ́ fi ìdá kan tó pọ̀ nínú owó ìṣúná sí àwọn iṣẹ́ tó lè mú ìdàgbàsókè ọrọ̀ ajé àti ìgbésí ayé àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè dára sí i.
Ní ìbámu pẹ̀lú èyí, ìjọba tún ti ṣe ìfihàn àwọn ètò ìdàgbàsókè àti ìdínkù ìṣòro ìyà tí iye wọn tó $3.05 billion, pẹ̀lú àwọn ètò tó kan ìlera, ẹ̀kọ́, àwọn àgbẹ̀ kéékèèké, àwọn oníṣòwò kéékèèké àti àwọn ènìyàn tí ìṣòro ti mú kúrò ní ilé wọn. Ìjọba ní èrò àwọn ètò wọ̀nyí ni láti rí i pé àwọn àǹfààní tí wọ́n ń retí láti inú ìṣàtúnṣe ọrọ̀ ajé máa dé ọ̀dọ̀ àwọn aráàlú.
Síbẹ̀, ó ṣe pàtàkì láti rántí pé, bí ìjọba ṣe ń sọ pé àwọn ìṣàtúnṣe náà ti mú ìṣàkóso owó ìjọba lágbára sí i, àwọn ìpèníjà ṣi wà. Ìròyìn IMF kan sọ pé, lẹ́yìn ọdún mẹ́ta ti àwọn ìṣàtúnṣe, ìdúróṣinṣin ọrọ̀ ajé ti dara ní àwọn apá kan, ṣùgbọ́n ìfẹ̀sẹ̀mulẹ̀ ìṣòro bí iye owó oúnjẹ, òṣì, ìdàgbàsókè tó kéré àti àìní amáyédẹrùn ṣi jẹ́ àwọn ìpèníjà pàtàkì fún Nàìjíríà.
Ní ìparí, Mohammed Idris tẹnumọ́ pé ìjọba Tinubu gbà pé àwọn ìpinnu ìṣàtúnṣe wọ̀nyí jẹ́ ohun tó yẹ kí a ṣe, bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ti fa ìṣòro fún ọ̀pọ̀ ènìyàn ní àkókò kúkúrú. Gẹ́gẹ́ bí ìjọba ṣe sọ, èrò wọn ni pé agbára owó tuntun tí àwọn ìṣètò náà ti mú wá yóò jẹ́ kí Nàìjíríà lè fi owó púpọ̀ sí amáyédẹrùn, ẹ̀kọ́, ìlera, ààbò àti àwọn iṣẹ́ ìdàgbàsókè míì fún ọjọ́ iwájú orílẹ̀-èdè